را در همه زمينه‌ها به كار گيريد ، باز هم آب رفته به جوى آيد ، روزهاى تيره و تاريك سپرى شود ، افقى درخشان و سرنوشتى روشن در برابر شما آشكار مىگردد ، و مجد و عظمت ديرين در سطحى عالىتر تجديد خواهد شد . بيائيد عوض شويد : دانشمندانتان بگويند و بنويسند ، جنگجويانتان پيكار كنند تجار و زحمتكشانتان تلاش كنند ، جوانانتان بيشتر و بيشتر درس بخوانند و پاك شوند و تلاش كنند آگاهى بياندوزند ، تا خون تازه اى در عروق جامعه شما به جريان بيفتد و آن چنان قدرت پيدا كنيد كه دشمن سرسختى كه امروز يك وجب زمين را با خواهش پس نمىدهد تمام زمينها را با التماس بشما برگرداند ! ولى اينها حقائقى است كه گفتنش آسان ، و دانستن و باوركردنش مشكل ، و عمل كردن به آن مشكلتر است ، ولى بهر حال بايد در پرتو نور اميد به پيش رفت . ذكر اين نكته نيز لازم است كه مسئله رهبرى نقش بسيار مؤثرى در سرنوشت اقوام و ملل دارد ولى نبايد فراموش كرد كه ملتهاى بيدار همواره رهبران لايق را به رهبرى خويش مىپذيرند و رهبران نالايق و زورگو و ستمكار در برابر خشم و اراده آهنين ملتها در هم كوبيده مىشوند . اين را نيز نبايد فراموش كرد كه ما وراى اسباب و عوامل ظاهرى يك سلسله مددهاى غيبى و الطاف الهى است كه در انتظار بندگان با ايمان و پرجوش و با اخلاص است ، ولى آنها را هم بيحساب به كسى نمىدهند ، بلكه شايستگى و آمادگى لازم دارد . اين بحث را با ذكر دو روايت پايان مىدهيم . نخست اينكه از امام صادق ع نقل شده « ما أنعم اللَّه على عبد بنعمة فسلبها إياه حتى يذنب ذنبا يستحق بذلك السلب : « خداوند هيچ نعمتى كه به